HABERTÜRK YAZILARI/ TOKİLEŞME

TOKİLEŞME

Seçimlere bir ay kadar bir süre kaldı.
Liderler, adaylar canhıraş biçimde dolaşıyor.
Yoldan geçen seçim otobüslerinin ortalığı panayır yerine çevirme gayretleri;
Ekranlardaki birbirini tekrarlayan bildik ateşli tartışmalar ve kasetler...
Ama ortada garip bir sessizlik...
Sanki hepsi sanal, sanki sandık hiç gelmeyecekmiş gibi:
Miting meydanları dışında bir heyecan neredeyse yok...
xxx
Eskiden seçim akşamları ‘kırsal kesim' sonuçları beklenirmiş.
Sonucu oldukça da etkilermiş.
Sonraki yıllarda ise gecekondu bölgeleri...
Gecekonduları ilk çözen siyasetçiler oldu...
Köylülere yönelik vaatlerini gecekondular aldı.
Akademi dünyası biraz geç kaldı.
Gerçi Nermin Abadan Unat'ın hakkını teslim etmek gerekir.
Ardından siyaset bilimci ve sosyologlar uzun süre kent üzerine etkisini inceledi.
Bu arada gecekondular çoktan ekonomisiyle, kültürüyle, müziğiyle yaşam biçimiyle kentleri kuşatmış, her yere olduğu gibi siyasetin de merkezine yerleşivermişti.
xxxx
Son dönemde gecekondulaşma yerini "tokileşme"ye bıraktı.
Şehirlerin ‘yeşil' bölgelerinde hızla beton binalar yükseldi.
Yıllar önce göçüp kafasını sokacağı ‘iki göz ev' yapan, köyüne özlemini de kapısının önüne diktiği kavak ağacıyla, minik bahçesindeki hanımelleriyle gideren gecekonducuların ikinci üçüncü kuşağı, daha 'yukarı'ya taşındı.
Artık ‘apartman'da oturmaya başladı.
Bahçesindeki kümesiyle vedalaştı.
Toprakla da bağını büsbütün kopardı.
Adına da fiyakalı biçimde ‘kentsel dönüşüm' denildi...
xxx
Sadece büyük şehirlerde değil, Anadolu'daki bütün kentlerde, hatta ilçelerde bile kendisini hissettirdi ‘tokileşme'...
Devletin uygun fiyatla, vatandaşlarına yaşanabilir, çağdaş konutlar sağlama mantığının eleştirilecek yanı yok elbette.
Ama yerleşim planlaması yerine ‘müteahhit planlaması', mimari yerine ‘müteahhit mimarisi' egemen olunca estetik, kentlerin silueti kimsenin umurunda olmadı.
Rant her şeyin önüne geçti.
Nasiplenen çok olunca itiraz eden, sorgulayan pek çıkmadı
Sonuçta ortaya ‘kasaba şehirciliği' gibi bir şey çıktı...
xxx
‘Kentsel dönüşüm' henüz kültürel ve buna uyumlu yaşam kalitesi değişimini sağlamaktan uzak görünüyor.
Ortaya çıkan bu yeni yaşam biçimine ‘yeni varoş' adını veriyor kimileri...
Genelleme yapmak yanlış belki ama üretmekten çok talep etmeye, karşılıksız almaya yatkın bir kesim...
Henüz üniversitelerin özellikle sosyologların da fazla kafa yormadığı, ‘bakir' bir alan.
Ama liderlerin mesajlarına bakılırsa oy peşindeki siyasetçiler çoktan çözmüş kodlarını...
Galiba seçimlerin kaderini de ‘yeni varoşlar' belirleyecek...