HABERTÜRK YAZILARI/ GÜNDÖNDÜ

GÜNDÖNDÜ

Mitolojiye göre Okeanos'un kızı Klytie'den almış adını.
Kimi bölgelerde ‘günebakan', kimi yerlerde ‘gündöndü' denir.
Gün boyu güneş döndükçe o da döner durur.
Güneşe, ışığa, güce tapar adeta...

xxx

Can Yücel de oturmuş yazmış;
"ayçiçeği diyorlar günebakana
bazıları da günebakan diyorlar ayçiçeğine...
ben, günebakanı yeğliyorum
bekli de güne yöneldiğim için yine..."

Aşkın, sevginin çiçeği için rivayet çok...
Ama hepsinin temeli Işık tanrısı Apollon ile Kliytie'nin aşkına dayanıyor;
"Bir gün..." diye başlıyor öykü:
"Okeanos'un kızı Klytie, Işık Tanrısı Apollon'la bir nehir kıyısında karşılaşır. Apollon, uzun boylu, güzel, narin Klytie'nin kalbini kolayca kazanır; deli gibi sever.
Sever sevmesine de o tanrıdır;
Fazla sevgiden usanır, çabuk bıkar...
Hatta küçümser onu.
Klytie ise şaşkındır.
Böyle bir sevgiyi ilk kez tatmış, aşık olmuş, ama o güzel günler çabuk bitmiştir.
Ağlar, inler, gökteki Apollon'a bakmakla geçirir zamanını hayran hayran..
Sonunda dayanamaz acıya ölür.
Apollon kendi yüzünden canından olan, toprağa giren Klytie'yi çiçeğe çevirir."
İşte o günden buyana o nazlı çiçek sevgisini gösterir hala; varlığını ona adamıştır sanki.
Güneş ne yana giderse yüzünü o tarafa döndürür.
Geceleri ise aya bakarak daha da büyütür aşkını...

xxx

Güneşe taparcasına sevgisi, ona bağlı yaşamı nedeniyle koşulsuz ve tutkulu sevginin simgesi olmuş.
Sevgisini gece gündüz büyütüp güneşin renginden aldığı sarı çiçeğinden çekirdeğine geçirmiş.
Çekirdeklerini büyütünceye kadar kabuklarıyla örtmüş korumuş.
Güneşin yakıcı sıcağıyla kavrulmuş, kuşlar saldırmış, rüzgarda nazlı nazlı sallanmış, narin boynunu eğmiş;
Ama yıkılmamış, gövdesine daha sıkı sarılmış.
xxx

Kaynaklarda çekirdeklerin yararları say say bitmiyor.
Yağların ekşimesini önleyen E vitamini, vücudun kalsiyumu ve fosforu daha iyi kullanmasını sağlayan, pek az bitkide rastlanan D vitamini, kansızlığı önleyen ve besinlerde ender bulunan folik asit, nikotinik asit ve pantotenik asit, A, K ve B vitaminleri...
Kemik ve dişlerin oluşumuna, kalp kasının kasılması ve böbrek fonksiyonlarının düzenlenmesine yardımcı oluyor. Yaraları iyileştiriyor, bağışıklık sistemini güçlendiriyor, kan şekerini düşürüyor, prostat kanserine karşı koruyor, cilt yaşlılığını geciktiriyor.
XXX
Can Baba "günebakan" demiş ama, ben "gündöndü"yü tercih ediyorum hala.
Belki de çocukluğumda köyde gün doğarken boyumdan büyük ayçiçekleri arasında kaybolmayı özlediğim için...
Belki de anam hala gündöndü demeye devam ettiği için.
Belki de Van Gogh'un o doyumsuz tablosunun karşısında değil yol kenarında, tarlada görünce daha çok dalıp gittiğim için.

xxx
Başkent'te bugünlerde herkes milletvekili aday listelerini konuşuyor.
Siyasetin sınırları çoktan aşılmış; parti ayrımı sanki ortadan kalkmış.
Bir gün o parti, ertesi gün bu parti.
Nedense listelere bakarken ‘gündöndü' geldi aklıma.
Sanki siyasetin çiçek hali.
Ne de olsa tam ekim vakti...
Yakındır tarlaların sarıya boyanması.
Nasıl olsa yazın kafaları kesilir, geriye sapı ve posası kalır.